Tribina o manjinskom programu Radio-televizije Vojvodine organizirana je 1. lipnja u Kulturnom centru Novog Sada. Povod za raspravu o Drugom programu ove televizije, kao i radijskom programu na manjinskim jezicima, je trenutno opće stanje manjinskog informiranja u Srbiji, koje je kao posljedica nedavne privatizacije medija ocijenjeno kao veoma loše.

Pokrajinski javni servis ima dugu tradiciju njegovanja multijezičnog programa, te danas, nakon spomenute privatizacije, predstavlja svijetlu točku informiranja o nacionalnim zajednicama koje na ovom prostoru žive. 

 

Samoizolacija i prijevodi

 

Program se emitira na ukupno 13 jezika, na radijskim i televizijskim programima, a u srazmjeri s potrebama i brojem pripadnika određenih manjinskih zajednica.

Produkcija na srpskom jeziku i produkcija na ostalim jezicima se u mnogome razlikuju, prvenstveno u kadrovskom smislu, potom u sadržajnom. Stoga se rijetko događa da se među sobom prepliću ili surađuju. Jedan od pozitivnih primjera je emisija Paleta, u kojoj se prilozi prevode na srpski jezik i na taj način je emisija prilagođena i onima koji ne govore jezik određene zajednice.

»Prije svega, kada je u pitanju Drugi program, postoji problem manje vidljivosti u odnosu na većinski program i čini mi se da je i problem u tome što jedni o drugima ne pravimo priče i da to, na neki način, vodi samoizolaciji«, istaknula je predsjednica ogranka Udruženja novinara Srbije – Društvo novinara Vojvodine Eržika Pap Reljin.

S njom se složila i nekadašnja urednica programa na mađarskom jeziku Hajnalka Buda. 

»Rijetko se događa da mađarska redakcija pravi prilog o Slovacima ili recimo Rumunji prave prilog o Mađarima. Nekad se događa da srpska redakcija pravi program o manjinama, ali to je sporadično. Mislim da bi taj način, upoznavanje naših gledatelja s tim kako žive naše manjine iz kuta manjina, bio puno zanimljiviji«, rekla je ona.

 

Ocjenjivanje manjinskog programa

 

Ocjenjivanje manjinskog programa je vrlo kompleksno pitanje. Prvenstveno, program koji se proizvodi na jezicima nacionalnih zajednica najrelevantnije je ocijenjen od onih koji te jezike razumiju. Oni koji ih ne razumiju, ocjenjuju vizualan karakter tog programa i često se jednoličnost sadržaja, poput onih tradicionalnih, spominju kao glavna karakteristika prisutnih tema u emisijama Drugog programa.

»Većina naših redakcija pravi izuzetno kvalitetan program, bave se onim temama koje nisu samo folklornog tipa, štoviše te redakcije se bave ozbiljnim društvenim temama i mislim da je to kvaliteta koju moramo stalno isticati zato što postoji taj stereotip«, objasnio je glavni i odgovorni urednik Drugog programa Televizije Attila Márton.

Da RTV jeste jedan od najpoznatijih brendova što se tiče manjinskog informiranja u Srbiji obrazložila je direktorica Centra za razvoj civilnog društva Snežana Ilić i istaknula da je to logično jer između ostalog, RTS, kao također javni servis, ne ispunjava svoju zakonsku obvezu prema nacionalnim manjinama. Na tribini je istaknuto i to da manjine izvan Vojvodine praktično nemaju informiranje na svom materinjem jeziku.

Donedavna istraživanja koja su rađena za mađarski program RTV-a pokazala su da je gledanost pojedinih sadržaja na mađarskom jeziku daleko veća od pojedinih sadržaja na sprskom, odnosno na Prvom programu Televizije. Zamjenik generalnog direktora RTV-a Jozef Klem kaže da treba pitati građane više o tome što misle o sadržajima koje nudi Drugi program.

»Ne trebamo se samo dičiti time da RTV ima program na 13 jezika nego da taj program zaista bude kvalitetan i da zadovoljava sve ono što se traži od javnog medijskog servisa« rekao je Klem i dodao kako je plan da se pojača manjinski program, jer je najveći problem nedostatak kadrova, a potrebno je i stalno stručno usavršavanje ljudi koji rade na tim programima.

Ogranak Udruženja novinara Srbije, Društvo novinara Vojvodine (UNS-DNV) potpisuje se organizatorom tribine, a publika na ovom događaju bila je malobrojna. Govornici su bili i drugi urednici manjinskih redakcija, kao i upravnik Novosadskog pozorišta Valentin Vencel i osnivač i direktor Kolor pres grupe Robert Čoban.